بيماري سپتمي سمي در نوزادان‏

نوزادان نيز چون بچه‏هاي بزرگ گاهي در روزهاي نخست بعد از تولد، دچار بيماريهاي خطرناك و مخاطره‏آميز مي‏شوند از جمله ورود ميكرب به داخل خون. اين حالت ممكن است در4 روز اول عمر باشد و يا بعد از ورود پنجم تا يك ماه بعد تظاهر كند و حتي به ندرت منجر به ورم پرده‏هاي مغز يا مننژيت شود.اغلب ميكرب‏هاي بيماري‏زا مي‏توانند عامل اين بيماري شوند ولي در سال‏هاي اخير شايع‏ترين عامل ميكربي بيماري را (استريتو كوك بتاهموتيك) در مرحله اول تشكيل مي‏دهد و اين ميكرب موذي همان است كه بارها نام‏آور را در مورد ايجاد گلو دردهاي چركي، رماتيسم، ناراحتي‏هاي كليه و غيره در اين نوشته‏ها ذكر كرده‏ايم.همچنين عوامل بيماري‏زا يكي از راه زايمان و هنگام تولد كودك سبب آلودگي مي‏شود. مثل باز شدن زودرس پرده آب و يا جفت زود كنده شده و بيماريهاي عفوني مادر به هنگام زايمان. گاهي هم به دلايلي مايع (آمينوتيك) در رحم مادر كه خاصيت ضد ميكربي دارد، با مدفوع جنين كه به آن (مكونيوم) مي‏گويند بر اثر بروز خفگي جنين به داخل رحم وارد شده و باعث ايجاد اين بيماري كه بآن سپتي سمي مي‏گويند، مي‏شود.در نوزادان نارس كه از2 كيلو و 500 گرم وزن كمتري دارند، اين عارضه بيشتر ديده مي‏شود. اصولا نارس بودن كودك و ضعف قدرت دفاعي او در برابر ميكرب‏ها، يكي از عوامل سپتي سمي است. گاهي عناصر ايمني مثل ايمونو گلبولين‏ها كه نمي‏توانند از جفت مادر بگذرند و قابل انتقال به جنين نيستند و نقض در گلبولهاي سفيد (عوامل دفاعي بدن) و چندين علت ديگر كه جاهاي بحث آن‏ها در اين مقاله نيست، سبب سپتي سمي مي‏شوند. علائم سپتي سمي نوزاد بخصوص در اوايل ممكن است بسيار خفيف باشد، مثل نگرفتن سينه مادر و يا بطري، بي‏حالي نسبت به تغذيه، تب كه در نيمي از كودكان ديده مي‏شود، بروز زردي و يرقان، اختلالات گوارشي، بي‏اشتهايي، استفراغ، نفخ شكم و اسهال، گاهي لرزش و بنفش شدن نوزاد و تحريك‏پذيري و بي‏حالي، اين علائم پزشك متخصص كودكان هر چه زودتر از روش‏هاي آزمايشگاهي كمك گرفت.كشت خون و درمان فوري از اهميت خاصي برخوردار است. پس از معين شدن نوع ميكرب، درمان بايد بدون تاخير شروع شود. قدرت ايمني نوزاد نيز خود كمك به درمان او كرده و با كمك آنتي‏بيوتيك‏ها به تعداد كافي و بستري شدن در بخش نوزادان، كودك كم كم رو به بهبود مي‏رود. گاهي هم پزشك لازم مي‏داند خون نوزاد را عوض كند، تعويض خون كه در بعضي اوقات به علت ناسازگاري (RH) خون مادر و طفل و مسائل ديگر انجام مي‏شود، در مورد سپتي سمي زودرس مخصوصا در نوزادان نارس، گاهي مشكلات بيشتري دارد ولي اگر سپتي سمي بعد از چندين روز عارض كودك شود، پيش آگهي هم كمتر خواهد. اين مطالب را براي آن عده‏اي از مادران و خانم‏هاي جواني مطرح مي‏كنم كه در دوره بارداري توجه به بهداشت خود نكرده و بطور منظم زير نظر پزشك متخصص زنان و زايمان قرار نمي‏گيرند.به وجود آمدن نوزاد نارس كه دلائل مختلفي دارد و قبلا در اين مورد بحث كرده‏ايم، خود يكي از عوامل سپتي سمي است، بايد زايمان بطور صحيح انجام شود و اگر پزشك‏نوزادان به شما پيشنهاد مي‏كند كودك چند روزي در بيمارستان بماند و با خون او تعويض شود و يا آزمايش‏هاي تكميلي براي او انجام گيرد، متوجه نشويد، هرگز نوزاد خود را از اين پزشك به پزشك ديگر نبريد مگر مشاوره را پزشك درمان كننده لازم و جايز بداند. تغذيه صحيح در دوران بارداري، دور بودن از استرس و ناراحتي‏هاي عصبي، درمان بيماريهاي عفوني مادر (اگر قبلا وجود داشته باشد)، تزريق واكسن‏هاي لازم مثل سرخجه قبل از حاملگي و كزاز در جريان بارداري، ترك سيگار - اگر مادري سيگاري باشد - همه و همه در سلامتي نوزاد و سالم به دنيا آمدن او تاثير خواهد داشت.ضمنا اگر پزشك درمان كننده بعد از زايمان لازم بداند، مي‏تواند هر نوع آنتي بيوتيكي (چه پني‏سيلين و چه آنتي بيوتيك‏هاي قوي‏تر) را تجويز كند و خطرات اين بيماري‏را كاهش دهد.