ويروس هاي هپاتيت شامل HAV(هپاتيت عفوني) ،HBV ( هپاتيت سرمي) ، HCV،HDVوHEVميباشد.(جدول 7-1)ويرو س هاي ديگري نيز باعث ايجاد هپاتيت تک گیر مي شوند، شامل : سيتومگال ويروس ،ابشتن بار ويروس ، سرخجه ،انتروويروس ها ،تب زرد ،هرپس سيمپلكس

خانواده ويروسي

جنس ويروس

نام ويروس

راه انتقال

انکوژنی

بيماري مزمن

پيكورنا ويريده

هپاتوويروس

هپاتيت A

دهاني - مدفوعي

ندارد

هرگز

هپادنا ويريده

اورتوهپادنا ويروس

هپاتيت B

تزريق خون

دارد

اغلب

فلاوي ويريده

هپاسي ويروس

هپاتيت C

تزريق خون

دارد

اغلب

----

دلتا ويروس

هپاتيت D

تزريق خون

؟

اغلب

هپی ويريده

هپی ویروس

هپاتيت E

دهاني -مدفوعي

ندارد

هرگز

جدول 7-1- راه هاي انتقال و بيماريزايي ويروس هاي ايجاد كننده هپاتيت

هپاتيت تيپ A : قبلا" به عنوان انتروويروس 72 شناخته شده بود. بدون انولوپ ، ژنوم RNA تك رشته اي و خطي با پلاريته مثبت،اين ويروس واكنش متقابل آنتي ژني با هپاتيت B و ساير ويروسهاي هپاتيت ندارد.بر اسا آنالیز توالی ژنومی یک ناحیه متغیر که ناحیه اتصال زن 1D و ژن 2A می باشد به 7 ژنوتیپ تقسیم میشود. روش قطعي شناسايي بيمار جستجوي Ig M ضد هپاتيت A مي باشد و وجود IgG بر ضد ويروس نشاندهنده عفونت در گذشته مي باشد.

هپاتيت تيپ B : اين ويروس يك فاكتور مهم در نارسايي كبد و سرطان سلول كبدي مي باشد.HBV حاوي سه شكل مي باشد: 1- شكل كروي با قطر 22 نانومتر،2- شكل رشته اي به همان قطر و طول تا 200 نانومتر كه ناشي از توليد بيش از حد HBsAg  مي باشد،3- شكل كروي بزرگ با قطر 42 نانومتر به نام Dane  ( دان پارتيكل)

ژنوم ويروس هپاتيت B حاوي DNA دو رشته اي حلقوي ناقص مي باشد.زنجيره منفي كامل و زنجيره مثبت ناقص مي باشد.رشته منفي يا كامل L و رشته مثبت يا كوتاه S ناميده  مي شود.چهار غالب باز ORFبراي خواندن وجود دارد كه 7 پلي پپتيد را كد مي كند . اين پلي پپتيد ها پروتئين هاي ساختماني سطح ويريون و جسم مركزي ويروس ، یک عامل تغییر دهنده نسخه برداری (X) ٬یک پروتئین پلیمراز بزرگ (P) که فعالیت DNA پلی مراز ٬ترانس کریپتاز معکوس و RNase H دارد هستند.ژن S سه کدون شروع دارد و عمدتا HBsAg  به علاوه پلی پپتیدهای دارای توالی اضافی pre-S1 و pre-S2 را کد می کندژن C دو کدون شروع دارد و HBcAg به علاوه پروتئین HBe را که باعث تولید HBeAg  محلول می گردد را کد می کند.

٭ ويروس هپاتيت B قادر است ژنوم خود را در ژنوم سلول ميزبان اينتگره نمايد و انكوپروتئين ويروس هپاتيت B پروتئين X مي باشد.

HBsAg يك آنتي ژن اختصاصي گروه با آنتي ژن a و دو زوج زير شاخص با عناوين d/y وw/r را دارد.بنابراين 4 فنوتيپ از HBsAg وجود دارد: adw- adr-ayw-ayr

آنتي ژن هاي ويروس هپاتيت B :

HBsAg :آنتي ژن سطحي ويروس همراه با تيترهاي بالاي ويروس وجود دارد.

HBcAg : آنتي ژن جسم مركزي ويروس

HBsAg : بیانگر عفونت گذشته و ایمنی نسبت به HBV یا وجود آنتی بادی غیر فعال از HBIG یا پاسخ ایمنی به واکسن HBV

HBeAg : آنتي ژن محلول ويروس

Anti- HBc : نشاندهنده عفونت با هپاتيت B در گذشته نامشخص

Anti- HBe :حضورآن در سرم بيماران نشاندهنده تيتر پائين ويروس مي باشد.

توسط يك كپي RNA  واسط از ژنوم DNA ،HBcAg در هسته و HBsAg در سيتوپلاسم توليد مي شود. بنابراين همانند سازي و چرخه ويروس هپاتيت B هم در هسته و هم در سيتوپلاسم صورت مي گيرد.ويروس هپاتيت B از طريق  pre-s آنتي ژن HBsAg به گيرنده سلول متصل شده و بعد از كپسيد برداري ويروس، DNA دو رشته اي حلقوي ناقص توسط DNA پلي مراز سلولي به حلقوي كامل تبديل مي شود.فرم cccDNA به عنوان الگو براي توليد mRNA ويروس و پيش ژنوم RNA عمل مي كند.(شكل 7-1)پس در ويروس هپاتيت B همانند پاروويروس ها ، ساختار پاليندرومي ژنوم به عنوان پرايمر عمل مي كند.بخش مرکزی ویروس از غشاهای Pre-Golgi جوانه می زندو پوشش های واجد HBsAg را کسب می کندو ممکن است از سلول خارج شود. ويروس هپاتيت B حاوي RNA پليمراز وابسته به DNA مي باشد.اين ويروس حاوي ترانس كريپتاز مي باشد كه از روي RNA يك مولكول DNA زنجيره منفي را مي سازد.

هييچ يك از ويروس هاي هپاتيت اثرات سيتوپاتيك ندارند و نظر بر اين است كه آسيب سلولي در بيماري هپاتيت يك فرآيند وابسته به ايمني مي باشد.

٭ ويروس هپاتيت B هم از DNA پلي مراز ويروسي و هم از DNA پلي مراز سلولي استفاده مي كند.

٭ بيماري برق آساي ويروس هپاتيت B  با عفونت اضافي توسط تيپ D همراه مي باشد.

وجود Anti- HDV و HBsAg نشان دهنده عفونت با ويروس هپاتيت D مي باشد. وجود Anti- HDV وAnti-HBc از كلاس IgM بيانگر عفونت همزمان هپاتيت BوD مي باشد.مثبت بودن Anti- HDV و منفي بودن Anti-HBc از كلاس IgM اضافه شدن ويروس هپاتيت D بر روي عفونت مزمن ويروس هپاتيت B مي باشد.

دوره پنجره  به فاصله زماني بين ناپديد شدن HBsAg تا ظهور Anti HBs مي باشد كه با استفاده از

 Anti – HBc از كلاس IgM  قابل شناسايي مي باشد.

هپاتيت Cاز خانواده فلاوي ويرويده با ژنوم RNA تك رشته اي و حاوي انولوپ و پلاريته مثبت . جهت شناسايي اين ويروس با استفاده از تست هاي سرولوژي حاصل از بيان شدن كلون هاي كد شونده DNA ويروس هپاتيتC در مخمر استفاده مي شود.زنوم هپاتیت C یک پروتئین مرکزی ٬دو گلیکوپروتئین پوشش و چندین پروتئین ساختمانی را کد می کند. با توجه به آنالیز توالی RNA حداقل 6 ژنوتیپ عمده و بیش از 100 زیر تیپ داردو اكثرا" سير به مزمن شدن دارد و در جهت هپاتيت مزمن فعال و سيروز و سرطان كبد ادامه مي يابد.اين ويروس فاقد واكسن مي باشد.

هپاتيت D :  حاوي آنتي ژن دلتا ميباشد كه پوششي از HbsAg را دارد.ژنوم HDV از یک RNA پلاریته منفی و حلقوی تک رشته ای تشکیل شده است.كوچكترين بيماريزاي انساني شناخته شده  كه بسيار به ويروئيد ها شبيه مي باشد.اين ويروس معيوب است و براي انتقال خود يك پوشش از HBsAg كسب مي كند و جهت سنتز از RNA پلي مراز سلولي استفاده مي كند.اين ويروس RNA  حلقوي فاقد پوشش دارد كه شبيه به ويروئيد ها مي باشد.HDV از طریق مادر انتقال می یابد.

هپاتیت E : از طریق گوارش منتقل می شود.ژنوم ویروس کلون شده و یک RNA تک رشته ای پلاریته مثبت دارد. ویروس شبیه کالسی ویریده می باشد ولی در خانواده ویروسی Hepeviridae و در جنس Hepivirus قرار داده شده است.

بیماری های مرتبط با هپاتیت C شامل کرایوگلوبولین های مخلوط و گلومرولونفریت می باشد. شروع بیماری HAV به صورت ناگهانی و برق آسا و در مقابل شروع بیماری HBV و HCV  تدریجی می باشد.بیماری HBV برق آسا با عفونت اضافه شونده با سایر عوامل مثل HDV مرتبط است.حاملین مزمن HBV کسانی هستند که در آن ها HBsAg بیش از شش ماه در حضور HBeAg یا Anti –HBe  باقی می ماند.در ابتلا به HCV آنتی بادی ها بر ضد بخش مرکزی ٬ پوشش و پرئتئیت های NS3 و NS4 ساخته می شوند و در سطح پائینی وجود دارند.ژنوتیپ HCV2 بهترین پاسخ را به درمان بر پایه اینترفرون می دهد و ژنوتیپ HCV3 بالاترین میزان پاکسازی خودبه خودی را دارد و ژنوتیپ HCV4 بالاترین کثرت تبدیل عفونت حاد به مزمن را دارد.

درمان بیماران مبتلا به هپاتیت حمایتی است و برای بهبودی و ترمیم آسیب سلول های کبدی می باشد فقط HBV و HCV درمان اختصاصی دارند . اینترفرون آلفا نوترکیب و اینترفرون آلفا واجد پلی اتیلن گلیکول اخیرا به عنوان درمان بیماران مبتلا به HBV وHCV مزمن استفاده می شود.